FORMIRANjE Episkopskog saveta za SAD, izvršeno sredinom jula, bez formalnog odobrenja najviših crkvenih vlasti u Beogradu, čin je koji bi u budućnosti mogao da ugrozi jedinstvo Crkve u dijaspori, pa čak i da, u najgorem scenariju, bude zametak novog raskola u Americi.

PROČITAJTE JOŠ - Sukob među vladikama, SPC će ipak ići na Krit

Ovo je tumačenje koje već nekoliko dana kruži crkvenom zajednicom u rasejanju, ali i u matici, povodom poteza trojice vladika - zapadnoameričkog Maksima, novogračaničko-srednjozapadnoameričkog Longina i istočnoameričkog Irineja (Dobrijevića) - da osnuju posebno crkveno telo ograničeno isključivo na prostor SAD. Ovo telo je formirano, bez obzira na to što sa blagoslovom Patrijaršije u Beogradu deluje širi Eparhijski savet, u kome su, pored ove trojice "užeameričkih" vladika, još i episkopi kanadski Mitrofan i južnoamerički Kirilo. O formiranju novog episkopskog saveta oni čak nisu bili ni obavešteni.

PROČITAJTE JOŠ - KRIZA U PRAVOSLAVNOM SVETU: Da li bi sukob patrijaršija mogao da ostavi posledice i po naš region?

Alarm u javnosti je upalilo pismo vladike južnoameričkog Kirila, koje je poslao svim arhijerejima Severne Amerike, i u kome je iskazao strah od novog crkvenog raskola.

"Gospodo arhijereji, znam da ovime niste imali lošu nameru, ali je činjenica da time može da se otvori prostor za delovanje ljudima koji su do juče razdirali i razdvajali stado Božije i po Americi i po drugim državama gde živi naš narod", kaže u svom pismu vladika Kirilo.



Episkop zadužen za Latinsku Ameriku posebno naglašava saznanja da je novoosnovani savet doneo i svoj ustav, kao i da može da funkcioniše kao zasebno crkveno telo. Vladikama Maksimu, Longinu i Irineju on zamera što su se "ujedinili" bez saglasnosti Sabora i Sinoda iz Beograda, kao i to što žele da se "primaknu" svetovnim vlastima u SAD.

"Ta vlast kojoj vi želite da se prilagodite je ista vlast koja čini sve što može da nam otme srce našeg naroda i Crkve - Kosovo i Metohiju", upozorava vladika Kirilo.

Sporna odluka trojice vladika čije su eparhije preko okeana dolazi u jeku kontroverzi koje se pletu oko episkopa zapadnoameričkog Maksima. Poslednjih meseci on je gotovo neprekidno u žiži javnosti, posebno zbog stavova o teorijama nastanka sveta, "ukrajinskom pitanju", pa čak i o načinu sticanja autokefalnosti Srpske crkve, zbog čega se u nekoliko navrata sukobio sa vrhom SPC. Sveti sinod je nedavno doneo odluku da ga udalji sa mesta profesora Bogoslovskog fakulteta u Beogradu.

Poruka Episkop Kirilo uputio pismo

- Vladika Maksim važi za čoveka koji neguje izuzetno bliske odnose sa Vaseljenskom patrijaršijom, koja ima veliki uticaj u Severnoj Americi. Eparhijama u SAD odgovara da svoje delovanje omeđe teritorijom ove zemlje, jer se tako isključuju od bilo kakve odgovornosti pred drugim državama - kaže sagovornik "Novosti" iz Patrijaršije.

Poznavaoci crkvenog prava sa kojima je kontaktirala redakcija "Novosti" kažu da Ustav SPC ne poznaje ovakva "ad hok" osnivanja episkopskih saveta, posebno bez odluke Sabora SPC, koji je jedini ovlašćen da donosi odluke o ustrojstvu i organizaciji Crkve.

PAVLE UJEDINIO SRBE U SAD

ZATVARANjE Srpske crkve unutar granica SAD i grupašenje tamošnjih vladika budi bolna sećanja na veliki američki raskol koji je svojevremeno jedva zaceljen zahvaljujući autoritetu i pomirljivosti patrijarha Pavla. Ova tektonska podela među vernicima u SAD bila je ideološke i političke prirode i uzrokovana događajima u matici. Među tamošnjim Srbima, međutim, danas se govori o riziku od novih političko-finansijskih raskola čije se seme rasejava daleko od Srbije - u američkim eparhijama.