POSLEDNjA istraživnja pokazala su alarmantan podatak da čak 40 procenata srpskih učenika iz osnovne škole izađe funkcionalno nepismeno!
- Funkcionalno nepismena osoba nije ona koja ne zna da se potpiše, nego ona koja ne zna da napiše molbu, žalbu, da popuni konkursnu prijavu i upotrebljava računar - kaže Aleksandar Jovanović, dekan Učiteljskog fakulteta. - Škole ne čine koliko bi trebalo, jer đaci iz klupa moraju da izađu sa jačim znanjem nego što se po definiciji podrazumeva funkcionalna pismenost.
Jovanović upozorava da maternji jezik ne bi trebalo učiti bubanjem, već kroz funkcionalne vežbe. Kao jedan od problema navodi to što mlađe generacije ne znaju da pravilno koriste maternji jezik. Sva njihova komunikacija se svodi na dvadesetak fraza, zbog toga što malo čitaju i osnovnu literaturu.
- Naše kulturno okruženje ne podstiče poštovanje prema svom jeziku. Sa elektronskih i štampanih medija bombardovani smo izrazima i frazama na engleskom ili nekom drugom stranom jeziku, što bi bilo prosto nezamislivo u zemljama poput Bugarske, Hrvatske ili Francuske - objašnjava dekan.
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, u Srbiji živi 7.365.507 stanovnika. Potpuno nepismenih ima 232.925, sa završena tri razreda ima 126.127, dok je do sedmog razreda stiglo čak 896.847 žitelja Srbije. Sa samo diplomom osmogodišnje škole je 1.509.462 stanovnika, dok diplomiranih srednjoškolaca ima najviše, ukupno 2.596.348. Do poslednjeg ispita više škole stiglo je 285.056 stanovnika, dok sa završenim fakultetom u evidenciji se vodi 411.895 stanovnika.
Profil nepismene osobe u Srbiji treba tražiti u ženama starijim od 65 godina, koje žive u vangradskom području. U nacionalnoj strukturi prednjače Romi, Vlasi, i Albanci, dok su opštine sa više od deset procenata analfabeta, one sa najmanjim ekonomskim razvojem - Blace, Babušnica, Lebane, Crna Trava, Vladičin Han, Žitorađa, Gadžin Han.
Ako pogledamo region 1990. godine, Albanija je imala 5,2 procenta nepismenih, BiH 3,4, Bugarska 0,6, Hrvatska 0,4, Rumunija 0,7, a Mađarska tek 0,3 procenata. Danas ove zemlje beleže duplo manji procenat onih koji ne umeju da se potpišu.

SVET
PREMA izveštaju Uneska, nepismenih u svetu je u 2000. godini bilo 20,3 procenta od ukupnog broja stanovništva starijeg od 15 godina. Gledajući po kontinentima i regijama, najviše u Africi - 40,2 procenta, najmanje u Evropi - 1,8 posto.