KOMPOZITORU, melografu, muzičkom piscu i izvođaču koji je obeležio epohu ranog srpskog romantizma, Korneliju Stankoviću, Beograd će ukazati počast otkrivanjem biste sa njegovim likom.

Rad vajara Zorana Maleša od utorka će stajati na uglu ulica Kornelija Stankovića i Đorđa Vajferta na Neimaru, zahvaljujući inicijativi Udruženja kompozitora Srbije.

- Kornelije Stanković bio je prvi moderni srpski kompozitor - navodi dr Danica Petrović, direktorka Muzikološkog instituta SANU. - Rođen u Budimu, u vrlo poznatoj srpskoj porodici, školovao se najpre u Aradu, Pešti, Segedinu a potom studirao muziku u Beču. Prve Stankovićeve kompozicije predstavljale su salonsku muziku vrlo virtuoznog karaktera, koja zahteva dosta truda i umešnosti, zbog čega današnji mladi pijanisti neretko ustuknu kada se susretnu sa njima. Kasnije je, poveden idejom o nacionalnom prosvećivanju, svoje kompozicije Stanković sveo na adaptacije poznatih narodnih melodija. Time smo sa jedne strane dobili, a sa druge izgubili, jer su njegove najzrelije kompozicije - upravo one najranije. Prva dela koja je stvorio, poput varijacija na temu „Što se bore misli moje“, pijanistički su pa i kompozitorski najzrelija.

SABRANA DELA MUZIKOLOŠKI institut SANU objavio je prve dve sveske sabranih dela Kornelija Stankovića, koje obuhvataju izbor iz njegove klavirske muzike i pesama za glas, klavir i horove. Dela će dopuniti još četiri sveske sa autografskim zapisima crkvene muzike, iz istorijske zbirke SANU u kojoj se čuva 17 svezaka crkvenih napeva i pet svezaka jednoglasnih napeva u rukopisnoj formi. Iz oblasti svetovne muzike Stanković je objavio četiri sveske s obradama srpskih melodija za glas i klavir i klavir solo. Pisao je pesme lirskog i rodoljubivog karaktera za vreme studija u Beču i nastavio tokom čitavog života.


Svoj pionirski rad na beleženju i harmonizovanju svetovne muzike Stanković je započeo ubrzo po dolasku u Beč i prva duhovna dela, dve liturgije, napisao je učeći uz svog bečkog profesora Sehtera. Ovaj pijanista, horovođa i kompozitor bio je i prvi koji je notama zabeležio naše tradicionalno crkveno pojanje, što je momenat od ključnog istorijskog značaja.

- Tradiciju koja je bila u usmenom predanju Stanković je prvi zabeležio, te zahvaljujući njemu mi imamo fiksiran muzički trenutak polovine 19. veka - objašnjava Danica Petrović. - Iako je živeo u Habzburškoj monarhiji, održavao je snažne veze sa našom državom. Za njega je vrlo značajan bio dolazak u Beograd, a obilazio je i Šabac, Čačak, Užice, Kragujevac, oslanjao se na našu baštinu i uživao veliku pomoć i podršku i kneza Mihaila i mitropolita Mihaila. Preokrenuo je i preusmerio put Prvog beogradskog pevačkog društva koje je bilo jadna od ključnih muzičkih institucija našeg 19. veka.

Srbi u Habzburškoj monarhiji dugo su čekali svog muzički pismenog čoveka, ali je Stanković zapostavljan i potcenjivan kad god bi bila vrednovana muzika našeg 19. veka, a njegov rad do danas je ostao malo poznat čak i u muzičkim školama, kaže Petrović:

- Nismo shvatali njegov ogromni značaj kao stuba u razvoju srpske muzike, niti lepotu jednostavnosti njegovog dela bliskog ovdašnjem čoveku, što predstavlja i bitno dostignuće i stepenicu u muzičkoj edukaciji ljudi.