NA beogradskoj sceni, posle četiri decenije, premijerno će (4. februara) biti izvedena najpoznatija drama Miroslava Krleže: “Gospoda Glembajevi” (režija Jagoš Marković) u Ateljeu 212. Praizvedba je bila davne 1929. godine, a u ulozi lepe i beskrupulozne barunice Kasteli, pojavila se lično piščeva žena - Bela Krleža.

Leposavu Kangrgu, kako glasi njeno devojačko prezime (i ime), književni klasik upoznao je po povratku s ratišta 1916. godine, dok je još besneo Prvi svetski rat. “Gospoda Glembajevi” bili su njen glumački debi, a sa istim naslovom nastupila je i pred beogradskom publikom 11. maja 1929. godine:

- Samo dve nedelje pre praizvedbe Nušićeve “Gospođe ministarke” koju je veliki komediograf posvetio Žanki Stokić, održana je beogradska premijera “Glembajevih”, s Gavelinim potpisom - kaže za naš list dr Slobodan Elezović, antropolog iz Zagreba. - Pošto je u februaru 1929. godine Krležin komad odigran na zagrebačkoj sceni, 11. maja iste godine postavljen je i u Beogradu.

PRVO UČITELJICA BELA Krleža je rođena u Senju 1896. godine. Učiteljsku školu je završila u Zagrebu, predavala je u Donjoj Rijeci kraj Ludberga, a potom radila i u Sveučilišnoj knjižnici u Zagrebu. Privatno je učila glumu (kod Mihalčića i Budalića), a u Hrvatskom narodnom kazalištu igrala je od 1929. godine do penzionisanja 1966. Miroslav i Bela Krleža umrli su iste, 1981. godine.

Bela je, zapravo, “uskočila” u baruničin lik, umesto iznenada obolele Zlate Markovac, dok se u ulozi Leona Glembaja pojavio Raša Plaović, “pokazavši sav raspon psiholoških stanja - od ironije, sarkazma, duševne ganutosti - do afekta erupcije koja ga posve slama u finalu”. Gospodin Ćosić bio je u “finoj meri uzdržani” bankar Ignjat Glembaj, a Aca Gavrilović je ostvario “pun reljef bonvivana Fabricija”. Povodom prvog beogradskog nastupa, Bela Krleža je rekla:

- S najviše zanosa igram onaj deo uloge u kome Barunica priča o svom bolnom detinjstvu i upoređuje ga s detinjstvom njenog pastorka Leona koji je izrastao na bogatim ćilimovima, “kao iz hiljadu i jedne noći”, dok je ona provela celu svoju mladost smucajući se po parkovima, po jesenjoj kiši, gladna i poderana i bez krova, s poderanim cipelama i poderanom lisicom oko vrata. Zanimljiv je kontrast između Leonove plemenitosti i baruničine impulsivnosti i agresivnosti...”

Jedan od kurioziteta Beline karijere (igrala je i u drugim muževljevim dramama, kao što su “U agoniji”, “Leda” i “Aretej”) je podatak da je ulogu zavodljive Barunice Kasteli igrala od praizvedbe 1929. godine do poslednje postavke 1963. godine! Ovaj glumački zadatak svrstava se među njena najbolja glumačka ostvarenja, ali pozorišna publika ju je zapamtila i po Nušićevim i Držićevim komedijama, dramama Ibzena, Tolstoja i Gorkog...