SA motom Mathatme Gandija da je najsrećniji onaj narod koji nema istoriju, ispričao je dr Rajko Đurić povest svog, romskog naroda. U knjizi "Istorija Roma", koja je posle dva izdanja na nemačkom, nedavno objavljena i na srpskom jeziku, podseća na stradanja, egzoduse, istrebljenja i nomadski život svojih sunarodnika.
Za 35 godina "kopanja" po prošlosti ovog naroda koji je danas rasprostranjen na svakom "šaru" zemaljskom, pronašao je njihove indijske korene, kojim kraljevstvima su pripadali i gde su bili nastanjeni. Svoja istraživanja podelio je na period do Drugog svetskog rata i vreme posle stradanja u Aušvicu. Taj period prelomni je za istoriju ovog naroda. To je vreme njegovog najvećeg stradanja.
- Nemački kancelar Vili Brant priznao je da je tokom Drugog svetskog rata u Nemačkoj ubijeno 500.000 Roma, ali postoje podaci da je taj broj dvostruko veći - kaže publicista dr Rajko Đurić, predsednik Unije Roma Srbije. - Decenijama su dokumenti o genocidu skrivani. Poslednjih godina otkrivaju se novi podaci o koncentracionim logorima. Prvi put saznajemo da su postojali čak i u Makedoniji, da su u Skoplju skupljani Romi i deportovani za Nemačku. Ni podaci o Romima stradalim u Jasenovcu nisu realni, pa zvanični broj - 19.538 žrtava treba množiti sa tri ili četiri.
Kako je dugo bilo nezahvalno, čak i opasno priznati romsko poreklo, za mnoge poznate ličnosti malo ko i zna da imaju romske krvi u sebi. Tako Đurić podseća da su sunarodnici Čarli Čaplin, Jul Briner, Ava Gardner, Antonio Banderas. Tu su i bivši predsednik Brazila Nikola Kubiček, španski pesnik Antonio Maćado, Pablo Pikaso, engleski pisac Džon Banjan...
U prvom poglavlju knjige, autor opisuje uzbudljive događaje, ratove, borbu za prevlast indijskih kraljeva, u periodu od osmog do 12. veka, kada je sudbina ovog naroda delovala sasvim drugačije. Na prostoru Indije postojalo je 21 kraljevstvo, od kojih su mnoga bila upravo romska. Pojedinosti o ovom periodu romske istorije Đurić je pronašao u arhivima i na čestim putovanjima u postojbinu svog naroda.
- Tek kada se stave u kotekst istorije Indije, onda se vidi njihovo istorijsko i društveno značenje i razume njihov smisao - objašnjava nam dr Đurić. - Čuje se ponovo govor ljudi tog naroda o vremenu u kojem su davno živeli i stvarali, patili i stradali, teritorija na kojoj su živeli, gradili hramove u čast bogova u koje su verovali, podizali dvorce carevima i kraljevima. na diskriminaciju, rasizam, objašnjava ulogu Roma u istoriji sveta.

TOČAK
GRB na ciganskoj zastavi - točak, nije samo nomadski simbol, ne označava samo lutanje - kaže nam Rajko Đurić. - On predstavlja "čakru", suštinski simbol budizma, jer su Romi u Indiji bili budisti. Čakra simboliše reinkarnaciju, da se život stalno vraća i obnavlja, da sve ide u krug.

KORENI
TRAŽEĆI detalje o istoriji romskog naroda, dr Rajko Đurić na severu Indije pronašao je i korene sopstvene porodice. Dokaze o majčinim precima otkrio je u oblasti Radžastan. U Indiji je našao i, na primer, korene Radosavljevića iz Mladenovca.