“U godini koja je dala više dobrih, a malo izuzetnih knjiga, ‘Nedremano oko’ Rajka Petrova Noga je, sa više nego valjanim razlozima, ujedinila čitaoce i kritičare. I jedni i drugi su osetili da je to knjiga koja ostaje. U kontekstu savremene srpske poezije, uz sve razlike koje nisu male, ova zbirka nastavlja liniju koju su na najsrećniji način započela ‘Četiri kanona’ Ivana V. Lalića, a vrhunski nastavila ‘Sedmica’ Miroslava Tešića.”
Ovo je juče rekao prof. dr Aleksandar Jovanović na svečanosti u Skupštini grada Beograda, organizivanoj povodom uručenja prestižne književne nagrade “Meša Selimović”, koju već petnaest godina dodeljuju Udruženje izdavača i knjižara Jugoslavije i “Večernje novosti” za knjigu godine. Reljef sa likom velikog pisca (rad Miroslava D. Savića) i Povelju uručili su laureatu Rajku Petrovu Nogu, Manojlo - Manjo Vukotić, generalni direktor i glavni urednik Kompanije “Novosti” i Živadin K. Mitrović, direktor Udruženja izdavača i knjižara Jugoslavije. Novčani deo nagrade u iznosu od 150.000 dinara predao je slavodobitniku Svetislav Milošević, direktor “Univerzal banke”.

Lično za kolektivno
- DA bi jedna pesnička knjiga postala izuzetna, a “Nedremano oko” to jeste, u njoj mora da se, na srećan i stvaralački način, ukrste više svojstava - nastavlja Jovanović. - Ne može biti izuzetne poezije bez stihovnog i pesničkog majstorstva, koje se kod Noga vidi u svemu, počev od komponovanja knjige, pa do stihovne raznovrsnosti (sedmerac, deseterac, jedanaesterac...) ostvarene u skladu sa poetičkim potrebama.
Nazivajući najbolje Nogove pesme, bar desetak, “pravim malim draguljima, bez ičeg suvišnog ili nedorađenog u sebi” Jovanović je dodao da ne može biti velike poezije koja ne komunicira sa svojim vremenom. A da se sve ono što nam se dešavalo u poslednjih desetak godina, tačnije mitska, kulturna, civilizacijska i iz njih proizišle ljudske nesreće koje su nas snašle, snažno osećaju u gotovo svim pesmama zbirke. Nema velike poezije koja ne proizlazi iz kulture koja joj pripada, nema velike poezije u kojoj se ne peva najdublji lični ulog, nema takođe velike poezije koja nije pokušaj uspostavljanja komunikacije sa apsolutom. A nagrađena knjiga baš to jeste, završio je Jovanović.
- U pesničkom iskazu Rajka Petrova Noga pojedinačno i iskustvo kolektiva se prepliću, i to je u srpskoj poeziji stara pojava, koja se mnogima čini anahronom - kaže Dragan Hamović, književni kritičar. - Međutim, u slučaju liričara Noga, ovovremenog zatočenika “kosovske misli”, kolektivni udes preslikan je u najličnijem bolnom iskustvu. “Ja sam Kosovo u kući imao”, rekao je pesnik jednom prilikom.

Izgubljeni dom
U “Nedremanom oku” preovlađuju slike koje opominju na skorašnja ratna zbivanja u Bosni i Hercegovini, nastavlja Hamović, nadasve onom njenom delu koji se srpskim još naziva. Stradanje ali i duhovni nazadak u težištu su glavnine pesama, dodaje kritičar.
- Nije li Nogovo nanošenje i bugarenje nad narodnim mukama i padovima utemeljeno i poduprto tugom nad sopstvenim izgubljenim domom? - zapitao je Hamović, dodajući da Nogo pripada redu “brižnih” ljudi za koje je sam pesnik u jednom tekstu napisao da “u svakom trenutku žive sa svojom celokupnom istorijom, koja je ponajviše satkana od snova, od mitova i legendi, pjesama i predanja”.
Ističući da su utemeljivači i organizatori nagrade uvereni da je još jednom Veliki žiri stručno, savesno i čestito obavio svoj posao, držeći se isključivo književnih kriterijuma Dragan Bogutović, urednik kulturne rubrike “Večernjih novosti”, dodao je da se ove godine, poštujući sugestije kulturne javnosti da se u broju odabranih kritičara suviše otišlo u širinu, žiri sveden na prirodniju meru, sa još većim stručnim autoritetom.
- Žiri je sačinjen uz konsultacije nekoliko istaknutih knjičevnih znalaca, od svakog člana je tražena saglasnost, pa su tako, tri nedelje pre glasanja, obnarodovana imena onih koji odlučuju o knjizi godine - kaže Bogutović. - Pokazalo se da je i ovog puta konkurencija bila izuzetno velika, jer je 40 izabranih kritičara ukupno predložilo 83 naslova.
Stihove iz nagrađene zbirke nadahnuto je čitao dramski umetnik Gojko Šantić, u prisustvu velikog broja istaknutih pisaca, izdavača, kritičara i kulturnih radnika.

Glasovi
ZA nagrađenu knjigu “Nedremano oko” objavljenu u SKZ, glasali su: Aleksandar Jovanović, Dragan Hamović, Slađana Jaćimović, Petar Pijanović, Jasmina Tonić, Marko Nedić, Goran Maksimović, Časlav Đorđević, Miroslav Egerić i Jovan Delić. Drugoplasirana knjiga je “Ukop oca” Mladena Markova u izdanju “Narodne knjige”, a na trećem mestu nalazi se “Treće proleće” Dragoslava Mihailovića, autorsko izdanje. Četvrtu poziciju zauzeli su “Bez ljubavi” Pavla Ugrinova, “Bu(le)rleska u Parizu” Milovana Vitezovića, “Vrt u Veneciji” Milete Prodanovića, “Mala Azija i priče o bolu” Miroslava Toholja i “Šekspirov klijent” Miloša Latinovića. A pet “Ko hoće da voli mora da umre” Jovice Aćina i “Orfejev dvojnik” Radivoja Mikića.

Dobitnici
DOSADAŠNJI dobitnici nagrade “Meša Selimović”, koja je juče uručena 15. put su: Milorad Pavić, Dubravka Ugrešić, Slobodan Selenić, Svetlana Velmar Janković, Radoslav Bratić, Ivan V. Lalić, Radoslav Petković, Dragan Jovanović Danilov, Antonije Isaković, Dobrica Ćosić, Goran Petrović, Dobrilo Nenadić, Milosav Tešić, Radovan Beli Marković i Danilo Nikolić.
Dosad - 17 nagrada
PRE ovog priznanja, Rajko Petrov Nogo je, za poeziju, primio Brankovu, Zmajevu, Isidorinu i, između ostalih, nagrade “Đura Jakšić”, “Milan Rakić”, “Branko Miljković”, “Sveti Sava”, “Jovan Dučić”, “Branko Ćopić”, “Princ riječi”, “Zaplaljski Orfej”... Ukupno - 17!
Objavio je, u više izdanja, knjige pesama “Zimomora”, “Zverinjak”, “Bezakonje”, “Planina i počelo”, “Lazareva subota”, “Na kapijama raja”, “Hajdučija/Malo dokumentarnih detalja” i “Nedremano oko”. NJegove pesme za decu štampane su u zbirkama “Rodila me tetka koza” i “Koliba i tetka koza”. Ima knjigu književnih kritika “Jesi li živ”, eseja “Na vukovoj stazi”, studiju “Obilje i rasapmaterije”...
Rođen je 1945. godine u Borijama (Hercegovina), diplomirao je književnost i jezik u Sarajevu, magistrirao u Beogradu.