GRUPA pozorišnih umetnika prethodnih dana pokrenula je inicijativu da se centralnom gradskom trgu vrati stari naziv - Pozorišni trg, kako se zvao do 1945. godine.

Prema rečima Milana Tlačinca, dosadašnjeg predsednika Komisije za spomenike i nazive ulica i trgova, o čitavoj ideji najbolje bi bilo da se pokrene javna rasprava, pa tek da se onda, na višem nivou razmatra o eventualnoj promeni naziva Trga republike.

- Više godina unazad, Komisija se pridržava preporuke Grada, da se ne menjaju postojeća imena ulica i trgova u centru grada - kaže Tlačinac. - Tehnički je uređeno, da nove nazive mogu da dobiju samo one ulice ili trgovi koje do sada u svom imenu imaju odrednice, kao što je "prva", "druga", ili u slučaju da više ulica nosi isti naziv.

S jedne strane, u prilog starom nazivu stoji tradicija koja datira od 1867. godine. Tadašnja vlast trg je krstila kao pozorišni, zbog izgradnje nacionalnog teatra, a po ugledu na velike evropske prestonice. Taj naziv se zadržao sve do 1945. kada je političkom voljom plato omeđen Narodnim pozorištem, Domom vojske, Narodnim muzejom i Domom štampe nazvan Trg Republike.

Sa tim imenom, prostor kod spomenika knezu Mihailu, za proteklih 68 godina, učvrstio se kao prepoznatljiv, geografski a i turistički brend. Omiljeno je okupljalište mladih, ali i arena za političke stavove.

Prof. dr Milovan Zdravković, jedan od inicijatora da se "trgu" vrati staro ime, kao i Tlačinac traži javnu, stručnu raspravu po ovom pitanju.

ČAK 15 IMENjAKA ŠIROM SRBIJE BEOGRAD ima dva Trga republike. Jedan na Starom gradu, drugi u Grockoj. I Niš ima dva, u Medijani i Medoševcu. Trg republike imaju još Niška Banja, Novi Sad, Požarevac, Smederevo, Sombor, Pirot, Jasenovo, Šid, Subotica, Vranje, Pačir, Čantavir.

- Nacionalna pozorišta svuda u svetu, uglavnom se nalaze na trgovima u centru grada, u za njih uređenom prostornom ambijentu. Primera ima puno, kao što je Bečka državna opera, Boljšoj teatar u Moskvi, ili nacionalno pozorište u Kopenhagenu - kaže Zdravković, napominjući i da je Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu, pozicionirano u srcu grada, na Pozorišnom trgu.

PROPALA IDEJA O TRGU SLOBODE

JOŠ od demonstracija 9. marta 1991, preko studentskog protesta 1996-97. Trg republike bio je centralno mesto političkih okupljanja. Jedan od najuticajnijih opozicionih lidera Vuk Drašković, nezvanično je krstio Trg republike u Trg slobode. Međutim, promena imena nikada nije izvršena, čak ni tokom vladavine SPO u Beogradu od 1997. do 2000.

OD STAMBOL KAPIJE DO ŠINA I GROBNICE

SADAŠNjI trg formiran je posle rušenja Stambol-kapije 1866. i podizanja zgrade Narodnog pozorišta 1869. godine. Ovaj prostor dugo je ostao neizgrađen. Tek od 1882. kada je podignut spomenik knezu Mihailu počelo je postepeno urbano formiranje ove lokacije.

Na prostoru današnjeg Doma štampe, sve do Drugog svetskog rata, stajale su stare prizemne i jednospratne zgrade sa trgovačkim radnjama, koje su srušene prilikom nemačkog bombardovanja 6. aprila 1941. Posle Drugog svetskog rata uklonjene su tramvajske šine sa okretnice i premešten je skver na kojem su kratko vreme posle oslobođenja bili grobnica i spomenik borcima Crvene armije.