PROCES falsifikovanja istorijskih fakata i političko-ideoloških instrumentalizacija prošlosti nije novijeg datuma niti izum s kraja 20. i početka 21. veka. Gotovo da nema perioda u ljudskoj istoriji gde nije bilo pokušaja stvaranja nadgledane istoriografije i istoriografskog inženjeringa od strane moćnih grupa i pojedinaca: crkve, države, nacije, partije, vođe... Reviziji istorijskih činjenica i zloupotrebi u dnevnopolitičke svrhe u poslednje vreme naročito je podložno područje Balkana, koje je zbog svog geostrateškog značaja uvek kroz istoriju bilo poprište sukoba interesa velikih sila.

Rat na prostorima prethodne Jugoslavije i dolazak kosovskometohijskog problema u žižu interesovanja politike prouzrokovali su i veliku zainteresovanost domaće i evropske istoriografije za kosovskometohijsko pitanje i položaj Srba i Albanaca, kako u ranijoj prošlosti, tako i u 19. i 20. veku. Pored velikog broja relevantnih i objektivnih studija koje su napisali domaći i anglosaksonski istoričari, objavljene su i one za koje se ne bi moglo reći da su objektivne i nepristrasne. Trend najnovijeg prekrajanja istorije u cilju popularisanja jedne političke ideologije, bar što se tiče prostora Balkana, zapadnog Balkana ili jugoistočne Evrope, kako moderni jezikoslovci nazivaju Balkansko poluostrvo, otpočeo je engleski istoričar Noel Malkolm sa svojom knjigom Kosovo. A Short History, objavljenom 1998. godine u izdanju "Makmilana" iz Londona.

U OVOJ, ponajmanje naučnoj studiji - koja, kako s pravom ističe dr Slavenko Terzić, više liči na politički memorandum, politički elaborat o albanskom pitanju napisan za neku međunarodnu konferenciju radi rešavanja albanskog pitanja i stvaranja velike Albanije - prisutna je nedopustiva i subjektivno pristrasna selekcija istorijskih izvora i literature. Autor je svesno zanemarivao relevantne srpske izvore i literaturu i ponudio novu ocenu karaktera balkanskih ratova, iznedrio sintagmu o srpskoj kolonijalnoj upravi na Kosovu i Metohiji posle 1912. godine i tendenciozno sakrio neke osnovne argumente koji govore o idiličnim srpsko-albanskim odnosima koji su, po mišljenju autora, poremećeni dolaskom srpskih okupatora i kolonizatora.

Malkolm već u predgovoru svoje knjige iznosi niz netačnih istorijskih činjenica. Tako, na primer, ističe da je bilo masovnih proterivanja Albanaca i muslimana s teritorija koje su "osvojile" Srbija i Crna Gora 1877-'78. godine. Takođe, izneo je i tvrdnju da su srpska i crnogorska vlada od prvog trenutka nakon što su osvojili Kosovo 1912. godine počeli da sprovode sistematsko neprijateljstvo i mržnju koju region do tada nije video, a na osvojenom Kosovu Albanci su činili apsolutnu većinu.

ENGLESKI istoričar iznosi i veoma opasnu tezu da je stanje u Kosovskom vilajetu do njegove "aneksije" od strane Srbije 1912. godine bilo gotovo savršeno, a odnosi Srba i Albanaca skoro idilični. Da bi potkrepio egzistenciju te harmonije u odnosu dvaju naroda, tvrdio je kako su se oni zajednički borili kao "saveznici 1389, a zajedno su krajem 17. veka ustali da zbace Osmansku vlast".

Noel Malkolm zanemaruje ili svesno prećutkuje mnoge izveštaje koje su slali kako srpski, tako i strani predstavnici sa prostora Stare Srbije i Kosovskog vilajeta, a koji govore o mnogobrojnim napadima Albanaca na hrišćansku populaciju, koji su se često završavali smrtnim ishodom. Veoma su štetne i opasne, iz naučnog ugla gledano, i njegove kvalifikacije Prvog balkanskog rata, koji on kvalifikuje kao osvajački, a ne kao oslobodilački, a srpsku vlast na Kosovu i Metohiji posle oslobođenja kao kolonizatorsku.

RAZMATRAJUĆI albanski nacionalni pokret u 19. veku, a posebno u periodu od 1878. do 1912. godine, okvalifikovao ga je kao doba nacionalne renesanse. Zanimljivo je da Prizrenskoj ligi daje snažan muslimanski karakter, iako je prvobitno tvrdio da je to čisto albanski politički poduhvat. Želeći da idealizuje njen značaj i delovanje, tvrdio je da se, i pored sporadičnih izveštaja o nasilju nad hrišćanima, većina savremenih posmatrača slagala da je Liga na prostorima na kojima je delovala i koje je kontrolisala uspostavila pravičan javni red i da su hrišćani od toga imali koristi.

Pogoršanje u odnosima između muslimana i hrišćana doveo je u vezu sa masovnim isterivanjima muslimana s teritorija koje su u srpsko-turskim ratovima 1877-'78. pripale Srbiji. Posebno je apostrofirao brojke od 60.000 do 70.000 albanskih izbeglica koje su primorane da se isele iz Srbije i presele na teritoriju Kosovskog vilajeta. To proterivanje Albanaca iz Srbije pripisao je srpskoj državnoj politici, čiji je cilj bio stvaranje "etnički čiste teritorije". On odlazak Albanaca iz Srbije naziva etničkim čišćenjem.

ISTOVREMENO iseljavanje Srba iz Kosovskog vilajeta i njihov odlazak u Srbiju u isto vreme pokušava da relativizuje, koristeći uopštene fraze kada govori o uzrocima njihovog odlaska. Srbi su, prema njegovom mišljenju, odlazili zbog lokalnih neprijateljstava, opšte stagnacije", lošeg lokalnog administrativnog sistema, kao i zbog atraktivnijeg života u novopriznatoj srpskoj državi. Za razliku od Srbije, koja je imala jasan državni plan o etničkom čišćenju svog prostora od Albanaca, Malkolm negira da je Osmansko carstvo imalo državnu strategiju o istrebljenju Srba, kao i da se ne može povući paralela između "migracija Srba" i "iskorenjivanja Albanaca" u Srbiji.

U svojoj knjizi Noel Malkolm se bavio i pitanjem broja iseljenih Srba iz Kosovskog vilajeta. Osporio je, kao nepouzdan, podatak Nike Županića, da se u razdoblju od 1878. do 1912. godine iselilo 150.000 Srba sa Kosova, i dopušta mogućnost da je, po gruboj računici, otišlo oko 60.000 ljudi.

U NAMERI da minimizira broj Srba na Kosovu i Metohiji i KiM predstavi kao područje sa dominacijom Albanaca, selektivno je upotrebio dva podatka. Prema jednom iz sedamdesetih godina 19. veka, na tom području je živelo sedamdeset odsto muslimana i trideset odsto nemuslimana, da bi se taj odnos početkom 1890. godine promenio. Tada je na Kosovu živelo sedamdeset dva odsto muslimana i dvadeset osam odsto nemuslimana.

Naravno da niko ne spori da se stanovništvo iz tzv. novih krajeva, koji su ušli u sastav Srbije, između ostalih i sa Kosova i Metohije, iseljavalo sa tog prostora. Pored predstavnika turskog administrativnog aparata, odlazili su i Albanci, i to oni koji su se borili protiv srpske vojske u Prvom balkanskom ratu, ili posle ulaska srpskih vojnih snaga na Kosovo i Metohiju. Prema jednom povereničkom izveštaju koji je objavio kolega Miloš Jagodić, njihov broj je do početka avgusta 1913. iznosio dvadeset hiljada, a bili su koncentrisani u području Skadra. Srpske vlasti su ih čak u junu 1913. godine pozvale da se vrate u zemlju, što su oni odbili, nadajući se da će "srpska okupacija" biti privremena.



LAV TROCKI PROTIV SRBA

VELIKI broj neistina i falsifikata Malkolm iznosi u vezi sa balkanskim ratovima, tvrdeći da su Srbi uništavali albanska sela kroz koja su prolazili prilikom osvajanja. On je kao relevantni izvor citirao Lava Trockog, koji je, kao dopisnik ukrajinskog lista "Kijevska misao" sa Balkana u to vreme, izneo ocenu da su ubijanja Albanaca i uništavanje njihovih sela rezultat nečeg višeg nego što je privatna inicijativa, odnosno da su Srbi u Staroj Srbiji izvršili "sistematsko istrebljivanje muslimanskog stanovništva".


SUTRA: KONSTRUISANjE POLUISTINA I LAŽI